Binnen organisaties gaat veel aandacht uit naar brandveiligheid, ontruiming en eerste hulp. Logisch, want zichtbare risico’s krijgen vaak prioriteit. Maar er schuilt ook een onzichtbaar gevaar in veel gebouwen: legionella. Deze bacterie wordt niet voor niets de sluipmoordenaar genoemd. Jaarlijks raken in Nederland tientallen tot honderden mensen besmet, soms met fatale gevolgen. Juist daarom hoort dit onderwerp thuis binnen de BHV-organisatie.
Een vaak vergeten risicobron? De brandslanghaspel.
Legionella in cijfers: onderschat probleem
In Nederland worden jaarlijks gemiddeld 300 tot 600 meldingen van legionellose geregistreerd. Het werkelijke aantal besmettingen ligt vermoedelijk hoger, omdat niet iedere longontsteking op legionella wordt getest.
Een deel van deze besmettingen ontstaat in de woonomgeving, maar ook bedrijven, kantoren, sportlocaties, hotels en zorginstellingen kunnen bronlocaties zijn. Vooral ouderen, rokers en mensen met een verminderde weerstand lopen extra risico.
Bij een ernstige besmetting kan legionella leiden tot de veteranenziekte, een zware longontsteking met ziekenhuisopname als gevolg. Jaarlijks overlijden in Nederland ook mensen aan de gevolgen van deze infectie.
Waarom juist de brandslanghaspel?
Een brandslanghaspel hangt vaak jarenlang ongebruikt klaar voor noodgevallen. Daardoor blijft water langdurig stilstaan in de slang en leiding. In stilstaand, lauw water kan legionella groeien.
Wanneer de haspel vervolgens wordt getest, gebruikt bij brand of ingezet voor oneigenlijk gebruik zoals schoonmaakwerkzaamheden, kunnen kleine waterdruppels ontstaan. Worden deze ingeademd, dan ontstaat besmettingsgevaar.
Waarom dit belangrijk is voor de BHV
BHV’ers zijn vaak de eersten die een brandslanghaspel gebruiken tijdens een incident of oefening. Daarom is bewustwording essentieel.
Voor BHV betekent dit:
- weten dat een brandslanghaspel ook een gezondheidsrisico kan vormen
- controleren op verzegeling en juiste staat
- signaleren van verkeerd gebruik
- melden van defecten of langdurige stilstand
- samenwerken met facilitair beheer en onderhoudspartijen
Preventie voorkomt slachtoffers
Goede maatregelen verkleinen de kans op besmetting aanzienlijk.
Regelmatige inspectie
Controleer haspels periodiek op werking, onderhoud en verzegeling.
Voorkom stilstaand water
Spoel installaties waar nodig volgens beheerplan.
BHV-instructie
Neem legionella op in trainingen, toolboxen en veiligheidsrondes.
Samenwerking
Laat BHV, facilitair management en preventiemedewerkers samenwerken.
Moderne BHV kijkt verder dan brand
Een sterke BHV-organisatie kijkt niet alleen naar brand en ontruiming, maar ook naar verborgen gezondheidsrisico’s. Legionella is daarvan een duidelijk voorbeeld. De brandslanghaspel is onmisbaar bij brand, maar vraagt ook aandacht als onderdeel van veilig gebouwbeheer.
Conclusie
Met jaarlijks honderden meldingen in Nederland is legionella geen theoretisch probleem, maar een reëel risico. Ook een brandslanghaspel kan daarbij een rol spelen wanneer beheer tekortschiet. Voor BHV’ers is kennis hierover essentieel.
Wie echt voorbereid wil zijn, bestrijdt niet alleen vuur en rook — maar ook de gevaren die je niet ziet.